Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron — kiedy się opłaca?

Wypowiedzenie to nie jedyny sposób na zakończenie umowy o pracę. Rozwiązanie za porozumieniem stron bywa szybsze i mniej sformalizowane, ale ma też swoje ograniczenia, o których warto wiedzieć przed rozmową z przełożonym.

Czym różni się porozumienie stron od wypowiedzenia?

Wypowiedzenie to jednostronna decyzja — pracownik albo pracodawca informuje drugą stronę, że kończy umowę, z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia. Rozwiązanie za porozumieniem stron wymaga zgody obu stron co do warunków zakończenia współpracy, w tym daty. Może ją zaproponować zarówno pracownik, jak i pracodawca.

Kiedy warto zaproponować porozumienie stron?

  • Masz już podpisaną umowę u nowego pracodawcy z bliskim terminem startu, a standardowy okres wypowiedzenia by go przekroczył.
  • Zależy Ci na szybkim zakończeniu współpracy z przyczyn osobistych.
  • Sytuacja w firmie jest napięta i obu stronom zależy na sprawnym, bezkonfliktowym zamknięciu tematu.

Na co uważać?

Porozumienie stron ma jedną istotną konsekwencję, o której często się zapomina: jeśli to Ty jako pracownik złożysz taką propozycję, może to wpłynąć na prawo do zasiłku dla bezrobotnych — urząd pracy może naliczyć okres karencji, traktując to jako dobrowolne rozwiązanie umowy z Twojej inicjatywy. Jeśli planujesz przerwę między pracami, warto to sprawdzić w swoim urzędzie pracy, zanim podpiszesz dokument.

Druga rzecz: porozumienie stron nie wymaga formy pisemnej, ale zawsze warto je spisać. W razie sporu ustna zgoda jest trudna do udowodnienia.

Jak zaproponować porozumienie stron?

Rozmowę można poprowadzić podobnie jak przy standardowym wypowiedzeniu, z jedną różnicą — od razu przedstawiasz propozycję konkretnej daty:

Chciałbym/chciałabym zapytać, czy byłbyś/byłabyś otwarty/otwarta na rozwiązanie naszej umowy za porozumieniem stron, z datą zakończenia [data]. Zależy mi na tym terminie ze względu na [krótki powód].

Jeśli przełożony się nie zgodzi, zawsze pozostaje standardowe wypowiedzenie z zachowaniem okresu wynikającego z Twojego stażu pracy.

Co powinno się znaleźć w dokumencie porozumienia?

  • Dokładna data zakończenia stosunku pracy
  • Informacja o wykorzystaniu zaległego urlopu lub jego ekwiwalencie
  • Ewentualne dodatkowe ustalenia, np. zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

Najczęstsze pytania o porozumienie stron

Czy pracodawca musi zgodzić się na porozumienie stron?

Nie. To rozwiązanie działa tylko wtedy, gdy obie strony akceptują warunki zakończenia współpracy. Jeśli pracodawca odmówi, pozostaje standardowe wypowiedzenie.

Czy porozumienie stron można podpisać z datą wcześniejszą niż okres wypowiedzenia?

Tak, właśnie na tym polega jego największa zaleta. Możecie wspólnie ustalić szybszy termin zakończenia umowy niż ten wynikający z kodeksu pracy.

Co ustalić poza samą datą zakończenia pracy?

Warto doprecyzować urlop, ewentualny ekwiwalent, zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy i sposób przekazania obowiązków. Im więcej ustaleń znajdzie się w dokumencie, tym mniejsze ryzyko nieporozumień.

Przeczytaj też

Jak powiedzieć szefowi, że odchodzę? Gotowy scenariusz rozmowy

Decyzja już zapadła, ale przed Tobą jeszcze jedno zadanie: rozmowa z przełożonym. Dla wielu osób to trudniejszy moment niż sama rozmowa rekrutacyjna u nowego pracodawcy. Boją się reakcji szefa, niezręcznej ciszy albo pytania „dlaczego akurat teraz”.

Dobra wiadomość jest taka, że tę rozmowę da się dobrze przygotować, tak samo jak przygotowuje się rozmowę kwalifikacyjną.

Zanim pójdziesz na rozmowę

Najpierw ustal dwie rzeczy: dokładną datę, od której chcesz, żeby liczył się okres wypowiedzenia, oraz to, czy masz już podpisaną nową umowę, czy dopiero jesteś na etapie decyzji. To wpływa na ton rozmowy — inaczej brzmi „odchodzę, mam już podpisaną umowę”, a inaczej „rozważam odejście i chcę Cię o tym uprzedzić”.

Przygotuj też wypowiedzenie na piśmie. Rozmowa ustna jest ważna dla relacji, ale formalnie liczy się dokument.

Scenariusz rozmowy krok po kroku

  1. Poproś o rozmowę w cztery oczy. Nie rób tego przez Slacka, e-mail albo przy okazji stand-upu. Krótkie zaproszenie wystarczy: „Czy możemy porozmawiać dziś po południu? Chciałbym/chciałabym omówić coś ważnego.”
  2. Zacznij od konkretu, nie od usprawiedliwiania się. Najlepiej sprawdza się prosta, spokojna forma:

Chciałem/chciałam Cię poinformować, że podjąłem/podjęłam decyzję o odejściu z firmy. Składam wypowiedzenie ze skutkiem od [data].

  1. Podziękuj za czas współpracy. Nawet jeśli ostatnie miesiące nie były łatwe, jedno zdanie podziękowania kończy temat na dobrej nucie i zostaje w pamięci przełożonego na dłużej niż szczegóły powodu odejścia.
  2. Miej gotową krótką odpowiedź na „dlaczego”. Nie musisz tłumaczyć się ze wszystkiego. Wystarczy jedno zdanie, np. „To dla mnie krok w rozwoju zawodowym, na który czekałem/czekałam” albo „Dostałem/dostałam ofertę, która lepiej odpowiada moim planom”. Nie musisz wymieniać nazwy nowej firmy ani wynagrodzenia.
  3. Zapytaj o dalsze kroki. „Jak wyobrażasz sobie przekazanie moich obowiązków?” pokazuje profesjonalizm i zdejmuje z przełożonego niepewność co do organizacji pracy.

Czego unikać

  • Nie krytykuj firmy ani współpracowników, nawet jeśli masz ku temu powody — to rozmowa o Twoim odejściu, nie rozliczenie.
  • Nie składaj wypowiedzenia w emocjach, tuż po konflikcie. Odczekaj dzień, jeśli to możliwe.
  • Nie obiecuj więcej, niż jesteś w stanie zrealizować w okresie wypowiedzenia.
  • Nie rozmawiaj o odejściu z zespołem przed rozmową z przełożonym — powinien usłyszeć to od Ciebie pierwszy.

Co po rozmowie?

Po ustnej rozmowie złóż wypowiedzenie na piśmie i poproś o potwierdzenie jego przyjęcia. Warto też ustalić z przełożonym, kiedy i jak poinformujecie zespół — wspólne ustalenie tego szczegółu zwykle wychodzi rozmowie na dobre.

Najczęstsze pytania o rozmowę przy odejściu z pracy

Czy najpierw powiedzieć szefowi, a dopiero potem złożyć wypowiedzenie?

Najlepiej zrobić to praktycznie jednego dnia: najpierw spokojna rozmowa, a od razu po niej przekazanie pisma. Dzięki temu zachowujesz dobrą komunikację i jednocześnie dopinasz formalności.

Czy muszę powiedzieć, dokąd odchodzę?

Nie. Możesz podać ogólny powód, np. rozwój zawodowy, lepsze dopasowanie oferty albo zmianę kierunku kariery. Nie masz obowiązku ujawniać nazwy firmy ani wysokości nowego wynagrodzenia.

Co zrobić, jeśli szef reaguje emocjonalnie?

Warto wrócić do konkretów: decyzja, termin wypowiedzenia i plan przekazania obowiązków. Im spokojniej poprowadzisz rozmowę, tym łatwiej zamknąć temat profesjonalnie.

Przeczytaj też